Kunst en macht

"Alles draait om liefde. Liefde in elke vervoeging. Liefde is overgave, het tegendeel van macht. Wil je macht, dan kun je geen kunstenaar zijn", zei schrijfster Mazzantini van het weekend in NRC.
De kunstenaar maakt wat hij/zij moet maken, vanuit een innerlijke drang. Een romantisch idee, maar lang niet altijd de werkelijkheid natuurlijk. En het leidt ook tot het beeld dat kunst niet betaald hoeft te worden met uitwassen als kunstenaars die geacht worden benefietconcerten te geven en soms werken onder abominabele arbeidsomstandigheden.
Een mooi voorbeeld van "innerlijke drang" vind ik altijd J.K. Rowling. Zij schreef als werkloze, alleenstaande moeder de Harry Potterreeks en werd een van de rijksten op aarde en iemand wier opinie er toe doet.
Het is een interessante combinatie: kunst en macht. In een groot deel van de 15e eeuw zetelden de pausen in Avignon. Toen de paus van Avignon terugging naar Rome, werden vele kunstenaars ingehuurd voor onder meer de herbouw van de Sint Pieter. Ze onderstreepten met hun werk de macht van de paus. Deze activiteiten werden gefinancierd uit de verkoop van aflaten. Je kon als gelovige destijds een aflaat kopen, waarmee je zonden vergeven waren, zodat je er niet voor hoefde te boeten in het hiernamaals.
Rome werd in die tijd ook weer een broedplaats voor kunstenaars. En later waren de uitbuiting en  pracht en praal de aanzet voor het reformatie.
Zo zijn er vele voorbeelden van machthebbers die kunstenaars inhuurden. Dat gold voor schilders maar ook voor componisten, zoals Bach en Mozart, die in dienst waren van een hof.
Ook wordt macht in kunst ontleed. Zo zag ik laatst Julius Caesar, door Orkater. Het stuk uit 1599 van Shakespeare gaat over macht, hubris (hoogmoed) en vriendschap. Ook de toneelgroep De Verleiders stellen de bankencrisis, vastgoedpraktijken en verkooppraktijken aan de kaak.
Dat zie je ook in popmuziek: met muziek de publieke opinie beïnvloeden zoals Bob Geldof deed, en vele musici met hem.
Kunst gemaakt uit liefde is een mooie manier om de wereld te verbeteren. Maar of het zonder macht gaat lukken?